AHNE Bryniau Clwyd / Clwydian Range AONB

Navigation

Content

Animeiddio Adluniad

Cipolwg cyflym

 

Castell Dinas Bran - yn ddiogel o fewn y tirwedd

Am dros 600 o flynyddoedd bu pobl yn byw o fewn y fryngaer hon a oedd yn cynnig diogelwch ac amddiffynfa o lwythau eraill ac, o bosibl, llifogydd y dyffryn. Bu i adeiladu y Castell Canoloesol Cymreig, 2000 o flynyddoedd yn ddiweddarach, newid siāp y dirwedd eto, gan ddyrchafu ei goruchafiaeth o fewn y tirlun a stori.


close nav
close nav

Oriel Ddelweddau


close nav

Gwybodaeth

Yn coroni copa creigiog yn uchel uwchben Llangollen, Castell Dinas Brân ydy un o’r cadarnleoedd mwyaf dramatig ei leoliad a llawn chwedloniaeth ym Mhrydain gyfan. Wedi’i leoli y tu mewn i gornel bryngaer Oes Haearn, mae’n un o’r ychydig gestyll cerrig a adeiladwyd gan y Cymry sydd ar ôl, wedi’i godi yn y drydedd ganrif ar ddeg gan Gruffudd ap Madog, rheolwr gogledd Powys.

Ychwanegir at olwg o ddirgelwch y castell gan y ffaith y gellir ond ei gyrraedd ar droed, ar ôl dringfa eithaf serth. Ond mae’r daith i fyny wedi’i gwneud yn haws gan amrywiaeth eang o welliannau a wnaed gan staff a gwirfoddolwyr yr AHNE, sydd wedi bod yn brysur yn gosod camfeydd, cyfeirbwyntiau a giatiau mochyn a llwybrau wyneb cerrig yn y castell ei hun.

Yn wobr am y dringo mae nid yn unig olygfeydd panoramig bendigedig dros Ddyffryn Dyfrdwy, Mynyddoedd y Berwyn, a chreigiau Eglwyseg ond hefyd y cyfle i chwilota adfeilion y castell.

Wedi’u hamgylchynu gan ffos wedi’i thorri yn y graig a disgynfeydd serth, mae’r rhain yn cynnwys gweddillion porthdy, gorthwr, a “thšr Cymreig” siâp D nodweddiadol. Mae golwg agosach yn datgelu olion nodweddion fel plastr wal, lleoedd tân a hyd yn oed doiledau 'en-suite', gan ddangos fod hon unwaith yn gaer ysblennydd â phob cyfleuster yn ogystal â’i bod ag amddiffynfeydd aruthrol o dda.

Prin 20 mlynedd y parhaodd oes weithredol Dinas Brân fodd bynnag. Wedi’i ddechrau yn y 1260au a’i adael a’i losgi gan ei amddiffynwyr Cymreig yn 1277, cafodd ei arsiynu am fyr dro yn unig wedyn gan y Saeson, er i’w cadlywydd ddweud “there is no stronger castle in all Wales, nor has England a greater”. Ond sicrhaodd ei anhygyrchedd ei fod wedi’i adael i’r brain eto’n fuan, gan roi iddo ei enw, a’r chwedlau sydd wedi’i amgylchynu byth ers hynny.

Castell Dinas Brān

Castell Dinas Brān

Download

Footer

Gwnaed gan Splinter