AHNE Bryniau Clwyd / Clwydian Range AONB

Content

Amlinelliad Prosiect Cryno

Mae ein Tirlun Darluniadwy yn brosiect newydd cyffroes sydd wedi'i ganoli ar dirwedd Dyffryn Dyfrdwy a Safle Treftadaeth Byd Draphont a Chamlas Pontcysyllte. Y mae yn cynnwys themâu'r teithiau ysbrydoledig sydd wedi ac yn parhau i fod yn nodwedd o'r ardal sydd yn cael ei dorri gan y gamlas, A5 Telford a'r Afon Dyfrdwy. Mae ymwelwyr wedi dwyn ysbrydoliaeth o'r dyffryn hardd hwn mewn celf a barddoniaeth ers y 18fed ganrif, ac y mae yn parhau i ddenu ymwelwyr sy'n chwilio am yr aruchel.

Mae Ein Tirlun Darluniadol yn brosiect partneriaeth a ddatblygwyd gan Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, Safle Treftadaeth Traphont a Chamlas Pontcysyllte Cyngor Bwrdeistref Wrecsam, Cyngor Sir Ddinbych, Glandŵr Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, Cadw, Cadwyn Clwyd, Aquaducks a Chyfeillion Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.

Ymwelwyr Cynnar

Mae'n debyg i'r stori ddechrau yn 1771 pan aeth Sir Watkin Williams Wynn, wedi ei ddylanwadu gan ei deithiau cynnar o Ewrop, ar un o'r teithiau cartref cyntaf o amgylch ei ystadau yng Ngogledd Cymru , yng nghwmni'r arlunydd Paul Sandby. Cynhyrchodd Sandby XII golygfa o Ogledd Cymru a chomisiynodd dwy olygfa o Ddinas Bran gan Richard Wilson, gan ddadorchuddio tirlun mwyaf darluniadol ac aruchel. Dilynwyd gan arlunwyr a sylwebyddion eraill.

O amgylch yr un cyfnod roedd ladis Llangollen, Eleanor Butler a Sarah Ponsonby, yn sefydlu Dyffryn Dyfrdwy fel canolfan i werthfawrogi mannau prydferth. Roeddent yn gefnogwyr o'r rhamantus a roedd gan cymdeithas ddiddordeb yn eu bywydau. Daeth nifer o ymwelwyr, yn enwedig ysgrifenwyr gan gynnwys William Wordsworth ac Anne Seward. Mae nifer o'r lluniau gwreiddiol wedi cael ei ailgynhyrchu gan arlunwyr yn dilyn ôl troed y peintwyr cynnar. Ymwelodd JMW Turner a Dyffryn Dyfrdwy nifer o weithiau a darluniodd yr afon Dyfrdwy yng Nghorwen, Abaty Glyn y Groes a Chastell Dinas Bran.

Mae llyfrau sydd yn arddangos yr ardal yn cynnwys "Wanderings and Excursions in north Wales" (1836) gan Thomas Roscoe, sydd yn cynnwys llun o Abaty Glyn y Groes. Cynhyrchodd Henry Gastineau "Wales illustrated" yn 1830-31 gan gynnwys lluniau o Ddinas Bran ac ardal Llangollen. Cynhwysodd George Borrow Dyffryn Dyfrdwy yn ei daith o amgylch Cymru yn 1830au.

Roedd strwythurau peirianyddol mawreddog y cyfnod, megis Traphont Pontcysyllte, Rhaeadr y Bedol a'r Bont Gadwyn yn rhannu datblygiad a phrydferthwch , gan ddangos y gallai datblygiadau peirianyddol gymryd ei lle o fewn y dirwedd yn gydnaws gyda natur.

Erbyn dechrau a chanol y 19fed ganrif roedd poblogrwydd tirweddau Dyffryn Dyfrdwy mewn cyfuniad a ffactorau eraill wedi dechrau eu sefydlu fel tirweddau eiconig yn ein meddyliau.

Daeth yr A5 ar reilffordd yn llwybrau twristiaid, gan ddod ac ymwelwyr i ogledd Cymru mewn niferoedd gan roi Llangollen a Chorwen yn glir ar y map ymwelwyr.

Footer

Gwnaed gan Splinter