{"id":7270,"date":"2025-04-27T15:15:10","date_gmt":"2025-04-27T14:15:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/article\/moel-famau-country-park\/"},"modified":"2025-10-22T11:12:25","modified_gmt":"2025-10-22T10:12:25","slug":"moel-famau-country-park","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/","title":{"rendered":"Parc Gwledig Moel Famau"},"content":{"rendered":"<p>Saif yng nghanol bryniau grug yng nghanol y gadwyn o fynyddoedd. Yma fe gewch chi olygfeydd godidog o Ddyffryn Clwyd i Eryri ac arfordir gogledd Cymru. Y ffordd orau i\u2019w chyrraedd ydi ar hyd Llwybr Cenedlaethol y Clawdd Offa. Ar y copa saif T\u0175r y Jiwbil\u00ee, sy\u2019n weladwy filltiroedd i ffwrdd.<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-vimeo wp-block-embed-vimeo wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"T\u0175r y Jiwbili  | Jubilee Tower\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/386285340?dnt=1&amp;app_id=122963\" width=\"1290\" height=\"726\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; fullscreen; picture-in-picture; clipboard-write; encrypted-media; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n<p>Mae Moel Famau a\u2019r rhan fwyaf o\u2019r tir sy\u2019n rhan o Barc Gwledig Moel Famau yn denu dros 250,000 o ymwelwyr pob blwyddyn.<\/p>\n<blockquote>\n<p><em><strong>Oeddech chi\u2019n gwybod?<\/strong> Yn 1888, roedd adroddiadau am aur a ganfuwyd ar Foel Famau wedi cyrraedd y penawdau lleol. Cafodd y tir o amgylch Moel Famau ei gloddio yn yr hyn a oedd yn hysbys fel \u2018Rhuthr am Aur Cilcain\u2019 ond yn anffodus ni chanfuwyd ffortiwn.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Mae\u2019r mynyddoedd yn y rhan hon o\u2019r sir wedi\u2019u gorchuddio gan flanced o rostir grug, cynefin gyda phwysigrwydd rhyngwladol. Ond dim ond tamaid bach yw hyn o\u2019r hyn a oedd yma gan mlynedd yn \u00f4l. Ers yr Ail Ryfel Byd mae coedwigo a gwelliannau ym myd amaeth wedi arwain at golli 40% o\u2019r cynefin hwn.<\/p>\n<p>Ecosystem arall ar y rhos sy\u2019n eithriadol o bwysig, ond yn fwy anhysbys, yw\u2019r mawndir. Mae\u2019r cynefinoedd unigryw hyn yn hanfodol wrth frwydro rhag newid yr hinsawdd a dirywiad bioamrywiaeth, yn dal symiau mawr o garbon ac yn noddfeydd i fathau penodol o fywyd gwyllt.<\/p>\n<p>Cewch wybod mwy am ein prosiectau sy\u2019n gweithio i <a href=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/national-peatland-action-programme\/\">warchod y cynefinoedd hyn yma<\/a>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1892 size-large\" src=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image-1024x649.jpg\" alt=\"Edwardian image of Jubilee Tower ruins\" width=\"1024\" height=\"649\" srcset=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image-1024x649.jpg 1024w, https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image-768x487.jpg 768w, https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image-1200x760.jpg 1200w, https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Edwardian-Image.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r parc gwledig yn dir comin sy\u2019n eiddo i Gynghorau Sir Ddinbych a Sir y Fflint, lle mae gan sawl ffarmwr yr hawl i bori defaid drosto. Pan fyddwch yn cerdded yma, cofiwch fod defaid yn pori ar y bryniau drwy gydol y rhan fwyaf o\u2019r flwyddyn.<\/p>\n<p>Pan fyddwch chi\u2019n mynd am dro efallai y gwelwch chi siapiau rhyfedd wedi\u2019u torri yn y grug. Mae hyn yn rhan o waith rheoli parhaus sydd wedi bod yn cael ei wneud ar yr ucheldir ers cenedlaethau \u2013 mae cyfuniad o losgi a thorri yn annog grug newydd i dyfu ac yn darparu porfa ffres i ddefaid.<\/p>\n<p>Mae hyn hefyd yn creu mannau nythu a bwydo gwych i adar yr ucheldir. Mae\u2019r rugiar ddu o bwys mawr a hon ydi un o adar prinnaf Cymru. Serch hynny, fe welwch chi ychydig ohonyn nhw yma \u2013 ers diwedd y 1990au, mae\u2019r boblogaeth wedi tyfu o 10 o wrywod, i gyfrifiadau diweddar o 40 o geiliogod du. Yn y gwanwyn, yn gynnar iawn yn y bore, bydd y gwrywod yn dod at ei gilydd i arddangos eu hunain a chystadlu am y benywod. Mae\u2019r \u201cparu\u201d yma yn sioe ryfeddol.<\/p>\n<p>Bob mis Ebrill mae t\u00eem Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy yn cyfrif niferoedd y Rugiar Ddu er mwyn monitro\u2019r poblogaethau mewn nifer o leoliadau ledled yr ardal, gan gynnwys Moel Famau. I wneud hyn, mae aelodau o staff yn cerdded i\u2019r lleoliadau diarffordd hyn cyn iddi wawrio, mewn pryd i wylio a gwrando am arwyddion o\u2019r adar yn ystod y cyfnod paru. Cofnodir y niferoedd hyn bob blwyddyn er mwyn cadw cofnod o sefydlogrwydd y boblogaeth.<\/p>\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/visit-moel-famau-country-park\/\">Cynlluniwch ymweliad.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yn 554 metr o uchder Moel Famau ydi copa uchaf Bryniau Clwyd.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1890,"menu_order":0,"template":"","article-category":[132,136],"class_list":["post-7270","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","article-category-discover-and-explore-cy","article-category-landscapes-and-wildlife-cy"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yn 554 metr o uchder Moel Famau ydi copa uchaf Bryniau Clwyd.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-22T10:12:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1696\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/\",\"name\":\"Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-27T14:15:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-22T10:12:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1696,\"caption\":\"Moel Famau\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Articles\",\"item\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Parc Gwledig Moel Famau\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\",\"name\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"description\":\"Area of Outstanding Natural Beauty\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization\",\"name\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg\",\"width\":381,\"height\":148,\"caption\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/Clwyd_Dee_AONB\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","og_description":"Yn 554 metr o uchder Moel Famau ydi copa uchaf Bryniau Clwyd.","og_url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/","og_site_name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/","article_modified_time":"2025-10-22T10:12:25+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1696,"url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/","name":"Parc Gwledig Moel Famau - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg","datePublished":"2025-04-27T14:15:10+00:00","dateModified":"2025-10-22T10:12:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Moel-Famau2-scaled.jpg","width":2560,"height":1696,"caption":"Moel Famau"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/moel-famau-country-park\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Articles","item":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Parc Gwledig Moel Famau"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/","name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","description":"Area of Outstanding Natural Beauty","publisher":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization","name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg","width":381,"height":148,"caption":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape"},"image":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/","https:\/\/www.instagram.com\/Clwyd_Dee_AONB\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8894,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7270\/revisions\/8894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"article-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article-category?post=7270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}