{"id":7306,"date":"2025-06-07T10:55:57","date_gmt":"2025-06-07T09:55:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/article\/the-ash-project\/"},"modified":"2025-10-21T10:35:15","modified_gmt":"2025-10-21T09:35:15","slug":"the-ash-project","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/","title":{"rendered":"Y Prosiect Coed Ynn"},"content":{"rendered":"\n<p><a id=\"_msocom_1\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-vimeo wp-block-embed-vimeo wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Clwydian Range and Dee Valley Ash Project\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/380046245?dnt=1&amp;app_id=122963\" width=\"1290\" height=\"726\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; fullscreen; picture-in-picture; clipboard-write; encrypted-media; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n<p>Mae Clefyd Coed Ynn yn glefyd ffwngaidd sy\u2019n effeithio ar Goed Ynn ac fe ddaeth y clefyd i\u2019r DU o Ogledd-ddwyrain Asia.\u00a0 Cafodd ei gofnodi gyntaf yn y DU yn 2012.\u00a0 Ers iddo gyrraedd y DU mae wedi bod yn symud i gyfeiriad gogleddol yn raddol gyda\u2019r achos cyntaf wedi\u2019i gofnodi yn Sir Ddinbych yn 2016.<\/p>\n<p>Nid yw\u2019r clefyd yn cael fawr o effaith ar Goed Ynn Manshwraidd na Choed Ynn Tsiena sydd wedi datblygu ochr yn ochr \u00e2\u2019r clefyd yn ei ardal frodorol.\u00a0 Ond, nid oes gan Goed Ynn Ewropeaidd unrhyw amddiffyniad naturiol a disgwylir i\u2019r clefyd ladd oddeutu 80% o\u2019r Coed Ynn yn y DU. Fe fydd hyn yn cael effaith enfawr ar y dirwedd a\u2019r ecosystem yn yr ardal.<\/p>\n<p>Mae\u2019r clefyd yn achosi i\u2019r coed farw\u2019n araf o frig y canghennau, gan arwain at golli dail yn y canopi.\u00a0 Mae\u2019r dail yn gwywo a throi\u2019n ddu, ac mae niwed i\u2019w weld ar y rhisgl.\u00a0 Mae\u2019r goeden yn ceisio goresgyn hyn drwy gynhyrchu egin newydd o flaguryn y dail ar y prif ganghennau &#8211; gelwir hyn yn dwf epicormig.\u00a0 Yn y pen draw mae\u2019r clefyd yn rhwystro system gludo d\u0175r y coed gan arwain at farwolaeth y goeden.<\/p>\n<p>Yn anffodus, mae Clefyd Coed Ynn wedi cael effaith sylweddol ar y coetir ym Mharc Gwledig Loggerheads ac ar hyd Dyffryn Alun.\u00a0 Mae\u2019r dyffryn serth a gwlyb yn darparu amodau perffaith er mwyn lledaenu sborau ffwngaidd.<\/p>\n<p>Rydym yn monitro lledaeniad y clefyd yn y coed sy\u2019n cael ei nodi drwy golled y canopi pan fo\u2019r coed yn eu dail.\u00a0 Pan fydd y coed wedi colli dros 50% o\u2019u canopi, bernir eu bod yn anniogel.\u00a0 Pan fydd coed wedi\u2019u lleoli wrth ymyl llwybrau, ffyrdd, llinellau p\u0175er neu ger eiddo mae\u2019n rhaid eu torri am resymau diogelwch.\u00a0 Ond, os yw\u2019r coed yng nghanol ardal o goetir gallwn eu gadael i farw a phydru\u2019n naturiol.\u00a0 Mae coed marw sy\u2019n dal i sefyll yn gynefin pwysig iawn ar gyfer pryfed ac anifeiliaid di-asgwrn-cefn eraill ac rydym yn ceisio cadw cymaint ag sy\u2019n bosibl o safbwynt diogelwch.<\/p>\n<p>Mae lledaeniad y clefyd wedi bod yn gyflym iawn dros y blynyddoedd diwethaf ac rydym yn blaenoriaethu\u2019r coed sydd angen eu torri am resymau diogelwch.\u00a0 Mae hyn yn waith sylweddol ar draws y parc ac mae angen cydweithio agos rhwng Cyngor Sir Ddinbych a Sir y Fflint, staff y dirwedd genedlaethol a Chyfoeth Naturiol Cymru.<\/p>\n<p>Y gobaith yw y bydd rhai o\u2019r coed yn y parc yn dangos rhywfaint o wydnwch naturiol i\u2019r clefyd.\u00a0 Yn debyg i ledaeniad Clefyd Llwyfen yr Isalmaen yn y 1970au fe fydd yn cael effaith enfawr ar ein tirwedd arbennig, ond, fe fydd bywyd yn addasu, ac mae\u2019n debyg y bydd coed eraill yn gwneud defnydd da o\u2019r cynnydd mewn golau a gofod a geir drwy golli ein coed ynn hyfryd.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coed Ynn yw\u2019r 3edd coeden fwyaf cyffredin yn y DU.  Mae dros 1000 o rywogaethau yn gysylltiedig \u00e2 choed ynn, gyda 45 ohonynt wedi\u2019u \u201crhwymo\u201d, sy\u2019n golygu eu bod yn ddibynnol ar Goed Ynn i oroesi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2068,"menu_order":0,"template":"","article-category":[135,134],"class_list":["post-7306","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","article-category-conservation-work-cy","article-category-protect-cy"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Coed Ynn yw\u2019r 3edd coeden fwyaf cyffredin yn y DU. Mae dros 1000 o rywogaethau yn gysylltiedig \u00e2 choed ynn, gyda 45 ohonynt wedi\u2019u \u201crhwymo\u201d, sy\u2019n golygu eu bod yn ddibynnol ar Goed Ynn i oroesi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-21T09:35:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1623\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"897\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/\",\"name\":\"Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg\",\"datePublished\":\"2025-06-07T09:55:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-21T09:35:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg\",\"width\":1623,\"height\":897,\"caption\":\"Ash trees\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Articles\",\"item\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Y Prosiect Coed Ynn\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\",\"name\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"description\":\"Area of Outstanding Natural Beauty\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization\",\"name\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg\",\"width\":381,\"height\":148,\"caption\":\"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/\",\"https:\/\/www.instagram.com\/Clwyd_Dee_AONB\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","og_description":"Coed Ynn yw\u2019r 3edd coeden fwyaf cyffredin yn y DU. Mae dros 1000 o rywogaethau yn gysylltiedig \u00e2 choed ynn, gyda 45 ohonynt wedi\u2019u \u201crhwymo\u201d, sy\u2019n golygu eu bod yn ddibynnol ar Goed Ynn i oroesi.","og_url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/","og_site_name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/","article_modified_time":"2025-10-21T09:35:15+00:00","og_image":[{"width":1623,"height":897,"url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/","name":"Y Prosiect Coed Ynn - Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg","datePublished":"2025-06-07T09:55:57+00:00","dateModified":"2025-10-21T09:35:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Ash-tree.jpg","width":1623,"height":897,"caption":"Ash trees"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/the-ash-project\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Articles","item":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/article\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Y Prosiect Coed Ynn"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#website","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/","name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","description":"Area of Outstanding Natural Beauty","publisher":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#organization","name":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cradvnl-logo-2.jpg","width":381,"height":148,"caption":"Clwydian Range and Dee Valley National Landscape"},"image":{"@id":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ClwydDeeAONB\/","https:\/\/www.instagram.com\/Clwyd_Dee_AONB\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8845,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article\/7306\/revisions\/8845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"article-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/article-category?post=7306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}