Mae Dyfrbont hanesyddol y Waun yn dathlu ei phen-blwydd yn 225 oed yn 2026, ar y cyd gyda Glandŵr Cymru a phartneriaid rydym yn dathlu’r garreg filltir arbennig hon drwy gydol y flwyddyn.
Dyfrbont y gellir ei defnyddio ar gyfer llongau, sy’n 70 troedfedd o uchder a 710 troedfedd o hyd ac yn cludo’r hyn sydd bellach yn Gamlas Llangollen ar draws Dyffryn Ceiriog; mae’r dyfrbont yn unigryw gan ei bod yn ymestyn dros y ffin rhwng Cymru a Lloegr, gan ei gwneud yn un o’r ychydig leoedd ar rwydwaith y dyfrffyrdd lle gallwch fod yn y ddwy wlad ar yr un pryd.
Mae Traphont y Waun yn sefyll ochr yn ochr â’r draphont ddŵr a ddyluniwyd gan Thomas Telford ac a adeiladwyd rhwng 1796 ac 1801.
Mae’n rhan o Safle Treftadaeth y Byd UNESCO sy’n cynnwys Traphont Ddŵr a Chamlas Pontcysyllte (sy’n ymestyn dros 11 milltir), ac mae’n daith gerdded o ychydig funudau yn unig o ganol tref y Waun.
Sut y byddwn yn dathlu 225 mlynedd
Er mwyn dathlu 225 mlynedd o Draphont Ddŵr y Waun ar y gamlas a’r afonydd, byddwn yn cynnal nifer o ddigwyddiadau a phrosiectau gyda’r gymuned leol i nodi pen-blwydd y draphont yn 225 oed.
Mae rhai o’r dathliadau yn ystod y flwyddyn yn cynnwys:
- Diwrnod agored ar y gamlas ym mis Mawrth, gyda marchnad ar y dŵr a theithiau cwch i ymwelwyr.
- Presenoldeb yng Ngharnifal y Waun ar 6 Mehefin gyda gweithgareddau’r ‘Explorers’.
- Digwyddiad llusernau arbennig i nodi 225 mlynedd ers agor Dyfrbont y Waun, yng Nghastell y Waun ar 16 Hydref.
- Rhaglen gweithgareddau ‘Explorers’ gydag ysgolion cynradd lleol.
- Creu model LEGO o Ddyfrbont y Waun.
- Arddangosfa hanesyddol am Ddyfrbont y Waun yn Neuadd Dref y Waun.
